W dniu 11 kwietnia 1962 r. Przewodnicz±cy G³ównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki zarz±dzeniem nr 74 powo³a³ organizacjê nosz±c± nazwê Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Przedstawiaj±c historiê WOPR nie sposób pomin±æ pocz±tków Ratownictwa Wodnego w naszym kraju siêgaj±c do okresu mo¿liwie najwcze¶-niejszego.
Pierwsze zorganizowane nauczanie p³ywania zorganizowano w staro¿ytnym Rzymie. P³ywanie traktowane by³o jako jeden ze ¶rodków prowadz±cych do prawid³owego rozwoju fizycznego. Staro¿ytnych czasów siêgaj± te¿ zapisy o ratowaniu ¿ycia ludzkiego.
W 1767 roku powsta³o w Amsterdamie "Towarzystwo Ratowania Ludzi Utopionych". By³o to na ten czas pierwsze tego typu towarzystwo na ¶wiecie.
W 1775 roku z inicjatywy ks. A. Czartoryskiego wydano w Warszawie pierwsz± w jêzyku polskim broszurê o ratowaniu ludzi.
Najstarszym jednak polskim ¼ród³em jest zapis z 1604 roku o ufundowania w Sandomierzu przez Hieronima Gostomskiego klasztoru i szpitalika. Zakonnicy tego klasztoru mieli miêdzy innymi za zadanie niesienie pomocy ofiarom Wis³y.
Pod koniec XVIII wieku powo³ano w Krakowie Pogotowie Ratunkowe dla ton±cych, a w 1820 roku we Lwowie wydano ksi±¿kê pt. "Nauka i sztuka p³ywania", w której autor Karol Hojnic opisuje tak¿e metody holowania ratowanych. W 1839 roku na terenie Królestwa Polskiego wydano przepisy, na podstawie których resuscytacja (o¿ywienie) uzyska³a status prawny.
Pierwsz± organizacj± na ziemiach polskich by³o powstanie w 1898 roku w Kaliszu Towarzystwa Ratunkowego pod nazw± "Cesarskie Towarzystwo Ratowania Ton±cych". Data ta jest uznawana za narodziny ratownictwa w Polsce. W porozumieniu z Towarzystwem w 1902 roku w Kaliszu wydano podrêcznik pt. "Jak ratowaæ ton±cych", gdzie obok typowo lekarskich wskazówek udzielania pierwszej pomocy zamieszczono osiem przepisów na korzystanie z k±pieli.
W 1908 roku dzia³a³o w Warszawie Petersburskie Towarzystwo Ratowania Ton±cych, które nios³o pomoc wszystkim korzystaj±cym z wody w rejonie Warszawy.
W 1910 roku zosta³a powo³ana do ¿ycia Miêdzynarodowa Federacja Ratownictwa, której obecna nazwa brzmi "Miêdzynarodowa Federacja Ratownictwa i Sportów U¿ytkowych" w skrócie FIS z siedzib± w Madrycie.
W 1926 roku Polski Zwi±zek P³ywacki powo³a³ Komisjê ds. Ratownictwa Wodnego z siedzib± na ¦l±sku w Siemianowicach.
W 1927 roku Komisja ds. Ratownictwa Wodnego dzia³aj±ca przy Polskim Zwi±zku P³ywackim og³osi³a dzieñ 29 czerwca Dniem Ratownika.
Z inicjatywy Dymitra Bogajewskiego w 1952 roku Ratownictwo Wodne wesz³o do programów szkolenia studentów Warszawskiej Wy¿szej Uczelni Wychowania Fizycznego. Niezbêdne materia³y do nauczania opracowa³ i zebra³ Mieczys³aw Witkowski.
W nastêpnych latach Ratownictwo Wodne zosta³o ju¿ ujête w programie nauczania studentów wszystkich uczelni Wychowania Fizycznego w kraju.
Autentyczny koncepcyjny rozwój Ratownictwa Wodnego w Polsce rozpocz±³ siê jednak dopiero w 1958 roku. Autorem, który zapocz±tkowa³ wówczas publikacjê z zakresu ratownictwa jest doc. dr hab. Mieczys³aw Witkowski z Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. W tym¿e roku zorganizowany zosta³ pierwszy kurs instruktorów Ratownictwa Wodnego w Katowicach. Przekazywane by³y oficjalne komunikaty o stale rosn±cej liczbie utoniêæ.
W 1959 roku utonê³y 1133 osoby, w tym co 4 wypadek utoniêcia to dzieci i m³odzie¿ do lat 18. Wówczas w³a¶nie zrodzi³a siê potrzeba stworzenia s³u¿by ratowniczej. I tak powsta³a idea utworzenia WOPR. Za "chrzestnego ojca" naszej organizacji uznaje siê redaktora Tadeusza Olszañskiego, który w tamtych latach by³ znanym dzia³aczem sportu p³ywackiego. W skali kraju ukazuj± siê ró¿ne artyku³y na temat potrzeby utworzenia jednolitej organizacji, której g³ównym celem bêdzie ratowanie ¿ycia ludzkiego na wodach. Przewodnicz±cy G³ównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki w dniu 11 kwietnia 1962 r. wyda³ zarz±dzenie nr 74 powo³uj±ce WOPR jako organizacjê regulaminow±, ustalaj±c równie¿ tymczasowy regulamin organizacji. W latach 1964 - 1965 trwa³a o¿ywiona dyskusja w prasie i radiu, czy WOPR ma byæ samodzieln± organizacj± czy te¿ nie.
Po wielu staraniach dzia³aczy odby³ siê w dniach 6 i 7 listopada 1965 roku I sejmik WOPR w Poznaniu. Podczas sejmiku wszechstronnie przedyskutowano profil i zakres dzia³ania przysz³ej organizacji. Wybrano jej w³adze centralne w sk³adzie 12 - osobowym. Powierzono tej grupie dzia³aczy zadanie opracowania statusu uzyskania osobowo¶ci prawnej i utworzenia nowej specjalistycznej organizacji nosz±cej nazwê Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.
W wyniku usilnych starañ opracowano statut i na mocy decyzji Ministerstwa Spraw Wewnêtrznych z dnia 9 pa¼dziernika 1967 r. WOPR uzyska³o osobowo¶æ prawn±.
Lata 1965 - 1969 by³y okresem wytê¿onej pracy organizacyjnej, propagandowej oraz szkoleniowej. Wydano niezbêdne dokumenty w postaci regulaminów, instrukcji i programów szkoleniowych. Opracowano projekt programu dzia³ania na okres lat 1969 - 1973 przedstawiaj±c go I Krajowemu Zjazdowi WOPR, który odby³ siê 20 kwietnia 1969 roku w Warszawie. Podczas zjazdu WOPR wytyczono zasadnicze kierunki dzia³ania, okre¶lono rolê i zadania WOPR i jego terenowych ogniw. WOPR przejê³o wszystkie sprawy zwi±zane z Ratownictwem Wodnym od Polskiego Zwi±zku P³ywackiego. Rozpoczêto na szerok± skalê szkolenie ratowników i instruktorów ratownictwa.
Pocz±tek dzia³alno¶ci Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego to zaledwie liczba 6021 cz³onków organizacji w skali kraju w 1962 roku.
W nastêpnych latach nast±pi³ dynamiczny rozwój organizacji. W 1984 roku liczy³a ponad 70 tysiêcy cz³onków. Po transformacji ustrojowej w 1998 roku by³o nas w skali kraju 62 481 cz³onków. W 1970 roku WOPR sta³o siê cz³onkiem Miêdzynarodowej Federacji Ratownictwa i Sportów U¿ytkowych. WOPR stanowi formê bezinteresownej s³u¿by spo³ecznej, której nadrzêdnym celem jest zapewnienie warunków bezpieczeñstwa na wodach ¶ródl±dowych, morskich i przybrze¿nych.
Kiedy rozpoczynano dzia³alno¶æ WOPR na pocz±tku lat 70. du¿ym problemem by³o uzyskanie silnika, ³odzi czy dotacji finansowej. Jednak te problemy nikogo nie zniechêca³y i prowadzono dzia³ania profilaktyczne. Tematyk± zebrañ by³y nastêpuj±ce zagadnienia:
- dzia³alno¶æ profilaktyczna w jak najszerszym zakresie w celu zagwarantowania
pe³nego bezpieczeñstwa osób korzystaj±cych z wypoczynku nad wod±,
- organizowanie nauki p³ywania z m³odzie¿± i osobami doros³ymi,
- zabezpieczenie czynnych k±pielisk w czasie sezonu rekreacyjnego
- jak najszersze rozpropagowanie aktualnych ulotek i hase³ o tematyce
bezpieczeñstwa nad wod± wydane przez KG MO i ZG WOPR,
- podnoszenie przez wszystkich cz³onków kwalifikacji w zakresie ratownictwa
i reanimacji.
W 1979 roku g³ówn± uwagê skoncentrowano na prowadzeniu podstawowej nauki p³ywania z dzieæmi, gdy¿ rok ten przede wszystkim po¶wiêcony by³ temu zagadnieniu jako "Miêdzynarodowy Rok Dziecka".
Rok 1982 przypad³ na bardzo trudny czas. Zdarzenia polityczne, jakie mia³y miejsce w naszym kraju w powa¿nym stopniu zawa¿y³y równie¿ na dzia³alno¶ci WOPR. Pomimo trudno¶ci organizacja dzia³a³a nadal poprzez aktywne zaanga¿owanie, ofiarno¶æ i bezinteresowno¶æ w spo³ecznym dzia³aniu na rzecz poprawy stanu bezpieczeñstwa na wodach. Organizowane by³y kursy Sternika Motorowodnego oraz kursy M³odszego Ratownika i Ratownika Wodnego. Przeprowadzane by³y tak¿e pogadanki w szko³ach na temat bezpieczeñstwa na wodzie.
Co roku organizowana jest przez cz³onków WOPR nauka p³ywania dla m³odzie¿y, prowadzone s± tak¿e pogadanki dla dzieci i m³odzie¿y oraz wczasowiczów o bezpieczeñstwie na wodzie.
WOPR ka¿dorazowo zabezpiecza imprezy, jakie odbywaj± siê na wodzie, sp³ywy kajakowe, zawody p³ywackie, regaty ¿eglarskie z Mistrzostwami Polski w³±cznie. WOPR prowadzi równie¿ wspólne patrole z policj± na wodzie, a tak¿e wspólne dzia³ania z organizacjami zajmuj±cymi siê ekologi± i czysto¶ci± wód. Najwiêksze zagro¿enie zwi±zane z utoniêciami wystêpuje w okresie czerwca i lipca ka¿dego roku. Wska¼nik utoniêæ na 100 tysiêcy mieszkañców naszego kraju pozwala na pewne porównania w skali europejskiej. Podczas, gdy w krajach Europy Zachodniej ludzie ton± uprawiaj±c sporty ekstremalne, nurkuj±c, je¿d¿±c na nartach wodnych czy skacz±c do wody z kilkunastu metrów, Polacy topi± siê w gliniankach, ze¶lizguj±c siê z b³otnistego brzegu lub próbuj±c sforsowaæ rzekê. To sprawia, ¿e przeciêtnie topi± siê u nas 4 osoby na 100 tysiêcy mieszkañców, co sytuuje Polskê na drugim miejscu w Europie po Rosji. W 1993 roku utonê³o 861 osób, w 1994 roku - 1430 osób (by³ to rok rekordowy), w 1995 roku - 1127 osób, w 1996 roku - 709 osób, w 1997 roku - 936 osób, w 1998 roku - 826 osób. Tymczasem na naszym kontynencie wska¼nik ten wynosi 1,3. W Polsce generalnie nie ceni siê ¿ycia, nie respektuje siê elementarnych norm i przepisów, dlatego tak wielu ludzi ginie miêdzy innymi nad wod±. B³êdne pojmowanie wolno¶ci sprawia, ¿e wstydzimy siê u¿ywaæ np. kapoków i szukamy do p³ywania miejsc nie strze¿onych. Przeceniamy te¿ swoje umiejêtno¶ci oraz podejmujemy bezsensowne ryzyko.
O sprawno¶ci s³u¿by Ratownictwa Wodnego ¶wiadcz± uratowania osób topi±cych siê. W miejscach, w których dzia³a s³u¿ba WOPR, jest bezpieczniej, a zatem wniosek nasuwa siê jednoznaczny: trzeba, aby jak najwiêcej zbiorników wodnych, brzegów rzek i jezior oraz najmniejszych nawet skrawków wody znajdowa³o siê pod nadzorem s³u¿by WOPR. Wszêdzie tam, gdzie w wodzie gin± ludzie powinni¶my d±¿yæ do tworzenia dru¿yn WOPR, wyposa¿aj±c je w niezbêdny sprzêt ratowniczy, a jednocze¶nie szkoliæ, szkoliæ i jeszcze raz szkoliæ.
Cz³onkowie Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego to ludzie pe³ni po¶wiêcenia i zaanga¿owania dla ratowania ludzkiego ¿ycia, to ludzie nios±cy pomoc tym wszystkim, którzy tego najbardziej potrzebuj±, to ludzie ofiarni, którzy nie licz± w³asnego czasu, aby nauczyæ i pomóc innym, to wreszcie pasjonaci pracuj±cy ca³kowicie spo³ecznie, dla których jedyn± zap³at± pozostaje szczê¶cie uratowanego istnienia ludzkiego, u¶miech dziecka, które nauczy³o siê p³ywaæ pod okiem instruktora WOPR i na pewno zrozumienie, na jakie licz± ze strony spo³eczeñstwa.
Dzieñ 29 czerwca jest obchodzony jak dzieñ ratownika.